Reçine Türleri ve Uygulamaları: Doğru Reçine Seçimi

Reçine yazıcınızı aldınız, ilk baskılar başarılı. Şimdi karşınıza yeni bir soru geliyor: Hangi reçineyi kullanmalıyım? Mağaza raflarında onlarca farklı reçine türü - standard, tough, flexible, dental, castable... Her biri farklı renk, özellik ve fiyatta.

FDM filamentlerinde olduğu gibi, reçine seçimi de baskının başarısını doğrudan etkiler. Yanlış reçine, kırılan parçalara, israf edilen zamana ve hayal kırıklığına yol açar. Bu rehberde, en yaygın reçine türlerini inceleyecek, hangi reçinenin hangi uygulama için uygun olduğunu açıklayacağız.

Standard Reçine: Başlangıç Noktası

Ne Zaman Kullanılır: Prototip, görsel modeller, figürler, hobi projeleri, öğrenme

Özellikler

• Orta mukavemet
• İyi detay yakalama
• Kolay baskı
• Geniş renk seçeneği
• En uygun fiyat

Mekanik Özellikler

• Eğilme mukavemeti: 50-60 MPa
• Uzama: %10-15
• Sertlik: Shore D 80-85
• Isı direnci: 50-60°C

Kullanım Alanları

• Konsept modelleri
• Mimari maketler
• Tabletop oyun figürleri
• Dekoratif objeler
• Görsel prototip

Avantaj ve Dezavantajlar

Artıları:

• Ucuz (400-600 TL/kg)
• Kolay baskı, az başarısızlık
• Hızlı kür süresi
• Geniş renk yelpazesi

Eksileri:

• Kırılgan (düşürüldüğünde çatlar)
• Düşük darbe direnci
• UV'ye hassas (sararır)
• Fonksiyonel kullanım sınırlı

Öneri: İlk reçine deneyiminiz için standard reçine ile başlayın. Baskı tekniklerini öğrenin, sonra özel reçinelere geçin.

Tough/ABS-like Reçine: Fonksiyonel Güç

Ne Zaman Kullanılır: Fonksiyonel prototip, snap-fit parçalar, test montajları, mekanik stres altındaki objeler

Özellikler

• Yüksek darbe direnci
• Esnek ama güçlü
• Kırılmaya karşı dirençli
• ABS plastik benzeri davranış

Mekanik Özellikler

• Eğilme mukavemeti: 60-75 MPa
• Uzama: %25-40
• Sertlik: Shore D 78-82
• Isı direnci: 60-70°C

Kullanım Alanları

• Snap-fit (klipsli) bağlantılar
• Fonksiyonel prototip testleri
• Vida deliği olan parçalar
• Mekanik montaj parçaları
• Dayanıklılık testleri

Test Senaryoları

Düşme Testi: Standard reçine 1 metreden düşünce kırılır, tough reçine sapasağlam kalır.

Bükme Testi: Standard reçine belirli bir noktada kırılır, tough reçine bükülebilir ve şeklini korur.

Fiyat: 600-900 TL/kg

Öneri: Fonksiyonel parça yapmak istiyorsanız, tough reçine yatırımı yapın. Fark fiyatına değer.

Flexible Reçine: Elastik Çözümler

Ne Zaman Kullanılır: Conta, gasket, yumuşak tuşlar, grip, esnek bağlantılar

Özellikler

• Lastik benzeri esneklik
• Shore 50A - 80A sertlik
• Yüksek uzama
• Darbe emici

Shore Sertliği Nedir?

• Shore 50A: Lastik bant elastikliği
• Shore 70A: Araba lastiği
• Shore 80A: Ayakkabı tabanı
• Shore 90A: Sert kauçuk

Kullanım Alanları

• O-ring ve contalar
• Gasketler
• Yumuşak tuşlar (silikon gibi)
• Grip ve tutma yerleri
• Darbe emici tamponlar
• Esnek bağlantılar

Baskı İpuçları

• Daha yavaş baskı (normal katman süresi x1.5)
• İnce destekler kullanın
• İyi temizlik gerektirir
• Tam kür şart (yoksa yapışkan kalır)

Fiyat: 700-1000 TL/kg

Dikkat: Flexible reçine, baskı sonrası daha fazla post-processing gerektirir. Yıkama daha uzun sürer.

Dental Reçineler: Medikal Hassasiyet

Dental reçineler, biyouyumlu ve FDA/CE onaylı olmalıdır. İnsan ağzına girecek her materyal için sertifikasyon şarttır.

Model Resin

Kullanım: Dental modeller, study models, ortodonti planlama

Özellikler:

• Yüksek hassasiyet (±50 mikron)
• Pürüzsüz yüzey
• Bej/krem renk
• Isı direnci (sterilizasyon için)

Fiyat: 1200-1800 TL/kg

Surgical Guide Resin

Kullanım: İmplant yerleştirme rehberi, cerrahi şablonlar

Özellikler:

• Çok yüksek hassasiyet (±25 mikron)
• Şeffaf veya açık renk
• Sterilizasyon uyumlu
• Biyouyumlu (ISO 10993)

Kritik: 0.1 mm hata bile implant başarısızlığına yol açabilir.

Fiyat: 2000-2500 TL/kg

Temporary Crown & Bridge Resin

Kullanım: Geçici kuron, bridge (köprü), inlay

Özellikler:

• Diş benzeri renk (A1, A2, A3 shades)
• Yüksek mukavemet (çiğneme kuvveti)
• Aesthetic (doğal görünüm)
• Uzun süre ağızda kalabilir (haftalarca)

Fiyat: 1800-2500 TL/kg

Denture Base Resin

Kullanım: Diş protezi tabanları

Özellikler:

• Pembe renk (diş eti benzeri)
• Yüksek darbe direnci
• Biyouyumlu
• Boyama ve cilalama yapılabilir

Fiyat: 2000-3000 TL/kg

Castable (Dökümlenebilir) Reçine: Mücevher İçin

Ne Zaman Kullanılır: Lost-wax (kayıp mum) döküm, mücevher üretimi, dental inlay/onlay

Lost-Wax Casting Nedir?

1. Reçine ile master model basılır
2. Model, alçı kalıba gömülür
3. Fırında yakılır - reçine kül bırakmadan yanar
4. Boşluğa sıvı metal (altın, gümüş, bronz) dökülür
5. Alçı kırılır, metal parça ortaya çıkar

Özellikler

• Sıfır kül (ash-free burnout)
• Pürüzsüz yüzey
• Yüksek detay
• Düşük genleşme
• Temiz yanma (400-700°C)

Yanma Profili

• 150°C: Yavaş ısıtma başlangıcı
• 300°C: Reçine yumuşar
• 700°C: Tam yanma, kül kalmaz

Kullanım Alanları

• Yüzük master modelleri
• Kolye uçları
• Küpe
• Dental inlay/onlay
• Kompleks filigran işler

Baskı İpuçları

• Minimum destek kullanın (iz bırakır)
• Yüzey pürüzsüzlüğü kritik
• Post-processing: Zımparalama ve cilalama

Fiyat: 1000-1800 TL/kg

İpucu: Baskı sonrası modeli 400-1000 grit zımparayla cilalayın. Ne kadar pürüzsüz olursa, döküm o kadar kusursuz olur.

Transparent (Şeffaf) Reçine: Işık Geçiren

Ne Zaman Kullanılır: Lens prototip, sıvı akış görselleştirme, ışık kılavuzları, şeffaf kapaklar

Özellikler

• Cam benzeri şeffaflık
• Optik berraklık
• Yüzey kalitesi kritik
• Post-processing şart

Şeffaflık Nasıl Artırılır?

1. İnce Katman 0.025 mm katman = daha az katman çizgisi

2. Temizlik IPA temizliğinden sonra, saf su ile durulama

3. UV Kür Tam kür, berraklığı artırır

4. Cilalama

• 400 grit zımpara
• 800 grit zımpara
• 1500 grit zımpara
• 3000 grit zımpara
• Pasta ile cilalama

Sonuç: Cam gibi şeffaflık

Kullanım Alanları

• Lens prototipleri
• Akışkan dinamiği görselleştirme
• LED ışık kılavuzları
• Şeffaf kutu ve kapaklar
• Dekoratif objeler

Fiyat: 700-1200 TL/kg

Dikkat: Şeffaf reçine, UV'ye çok hassastır. Güneş ışığında hızla sararır. UV koruyucu vernik şart.

High Temperature Reçine: Isıya Dayanıklı

Ne Zaman Kullanılır: Kalıp, fikstür, enjeksiyon kalıp master, otomotiv hood altı

Özellikler

• HDT (Heat Deflection Temperature): 238°C
• Yüksek mukavemet
• Boyutsal kararlılık (sıcaklıkta deforme olmaz)

Kullanım Alanları

• Düşük basınçlı enjeksiyon kalıp
• Termoform kalıpları
• Otomotiv test parçaları
• Isı altında çalışan jig/fikstür

Fiyat: 1200-2000 TL/kg

Water Washable (Su ile Yıkanabilir)

Özellikler:

• IPA yerine su ile temizlenir
• Daha güvenli (IPA yanıcı değil)
• Daha ucuz (su bedava)
• Genellikle daha kırılgan

Artıları:

• Ev kullanımı için güvenli
• Maliyetsiz temizlik
• Koku yok

Eksileri:

• Mekanik özellikler düşük
• Temizlik daha uzun sürer
• Su atıkları yönetimi gerekli

Fiyat: 500-800 TL/kg

Öneri: Görsel modeller için iyi, fonksiyonel parçalar için değil.

Reçine Güvenliği: Sağlık Öncelikli

Eldiven Kullanımı ŞART

Doğru Eldiven:

• Nitril eldiven (en az 0.1 mm kalınlık)
• Lateks YETERSİZ (reçine geçirebilir)
• Tek kullanımlık

Yanlış: Çıplak elle reçine dokunmak Doğru: Her işlemde eldiven

Cilt Teması Riskleri

Alerjik Reaksiyon: Tekrarlayan temas, alerjik duyarlılık geliştirebilir. Bir kez duyarlılık oluşunca, her temasta reaksiyon artar.

Belirtiler:

• Kızarıklık
• Kaşıntı
• Kabarcıklar
• Yanma hissi

İlk Yardım: Cilde reçine değerse, hemen bol sabunlu su ile yıkayın. Alkol kullanmayın (daha derine işler).

Havalandırma

Kapalı Alan: Karbon filtre veya havalandırma sistemi şart Açık Alan: Pencere açın, hava akışı sağlayın Profesyonel: Havalandırmalı kabin kullanın

Koku Yapan Reçineler:

• ABS-like
• Flexible
• Bazı standart reçineler

Az Koku:

• Plant-based reçineler
• Low-odor formülasyonlar

Çocuk ve Evcil Hayvan Güvenliği

• Reçineyi çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın
• Yazıcı çalışırken oda kapalı olsun
• Kür sonrası parçalar bile çocuklara uygun değil (küçük parçalar)
• Evcil hayvanlar reçine konteynerlerine erişemesin

Atık Yönetimi

Sıvı Reçine Atığı:

• Direkt lavaboya DÖKMEYİN
• Güneşte veya UV lambada katılaştırın
• Katı atık olarak bertaraf edin

Kullanılmış IPA:

• Güneşte buharlaştırın (açık havada)
• Dipteki katılaşmış reçineyi atın
• IPA'yı tekrar kullanabilirsiniz

Başarısız Baskılar:

• UV ile tam kürleyin
• Plastik atık olarak atın

Reçine Seçim Rehberi

Sonuç: Reçine Çeşitliliği, Sınırsız Olasılık

Reçine seçimi, uygulamanızın başarısını belirler. Standard reçine ile başlayın, ihtiyaçlarınıza göre özelleşin. Güvenliği asla ihmal etmeyin - eldivenler, havalandırma ve doğru atık yönetimi hayati önem taşır.

Bir sonraki yazımızda, 3D tarama teknolojisine gireceğiz. Fiziksel nesneleri dijitale nasıl aktarırız? Hangi tarama yöntemleri var? Hepsini inceleyeceğiz.